May 28, 2009, 2:59 pm
falset [wł. falsetto, zdrobnienie od falso = fał-szywy], fístula [łac. fístula = rurka, fujarka], rodzaj głosu męskiego wydobywanego z silnie napiętych strun głosowych, drgających tylko w części swej długości i wzmacnianych za pomocą rezonansu głowowego; w śpiewie f. uzyskuje się dźwięki powyżej naturalnej skali głosu. F. ma barwę nosową i jest głosem słabym. Był stosowany w muzyce dawnej, obecnie - w folklorze (—» jo-dłowanie). Continue reading ‘falset, fandango, fanfara’ »
May 28, 2009, 2:59 pm
fagot [wł. fagotto - wiązka, pęk], instrument dęty stroikowy z grupy —> aero-fonów. Dwie drewniane rury, łącznej dł. ponad 250 cm,, połą-czone kolankiem: dłuższa - zakończona czarą głosową, krótsza - wygiętą rurką metalową z podwójnym stroikiem. Otwory boczne są zamykane klapami. Skala f. sięga od fi, do d (/”). Prototypami f. były dulciany, bu-dowane w różnych wielkościach (w Polsce zw. sztortami), popularne w okresie renesansu i baroku. Od XVIII w. f. znalazł zastosowanie jako instrument solowy, także w zespole kameralnym i orkiestrze. Basową odmianą f. jestkontrafagot [wł.contrafagot to]. Continue reading ‘fagot, faktura, fale Martenota’ »
May 28, 2009, 2:57 pm
etiuda [franc. étude = nauka, badanie], utwór muz., którego celem jest opanowanie i do-skonalenie gry na instrumencie muz. E. podejmuje jeden lub kilka problemów tech-niczno-wykonawczych, np. figuracje różnego typu, —» polirytmię, zagadnienia artykulacji, palcowania. Forma e. jest ewolucyjna lub wykazuje budowę trzyczęściową AB A, z kontrastującą częścią środkową. Nowoczesną e. fortepianową stworzyli M. Clementi i J.B. Cramer, twórcą e. koncertowej 0 walorach artystycznych jest F. Chopin, a rozwijali ją F. Liszt, S. Rachmaninow, A. Skriabin, C. Debussy, K. Szymanowski; e. skrzypcowe tworzyli m. in. R. Kreutzer Continue reading ‘etiuda, etnografia, ewolucjonlzm’ »